Crkva Svetog Kirila i Metodija u Jajincima

Podavalsko selo Jajinci se prvi put pominje u u turskom popisu Vlaha beogradske nahije iz 1528.godine. Smatra se da je naziv dobilo po poturčenoj porodici koja je na tom prostoru imala zemlju ili čitluke, a potiče od nekog Jahije ili Jaije. Kao i većina drugih sela i naselja u tursko doba, Jajinci su često bili pustošeni i raseljavani, pa kasnije ponovo obnavljani.

O Jajincima saznajemo i iz austrijskih karata iz perioda austrijske okupacije Beograda i severne Srbije 1718-1739. godine, gde je ubeleženo pod nazivom Gagins ili Jatze, prilagođeno nemačkom izgovoru. U to doba je selo imalo 26 kuća i dva groblja.

OSNIVANjE HRAMA
Početkom 1974. godine dolazi do pojačanog naseljavanja ovih prostora. Imajući u vidu da na potesu od voždovačkog hrama Sv. cara Konstantina i Jelene pa do Belog Potoka nije bilo crkve, o. Dimitrije Kalezić, koji je opsluživao tadašnje delove Kumodraške parohije - Jajince i Rakovicu selo, još 1988. godine zatražio je od nadležnih ustanova saglasnost za gradnju hrama u Spomen-parku u Jajincima. U prvi mah, Zavod za zaštitu spomenika kulture nije bio raspoložen da odobri ovaj projekat, međutim, imajući u vidu značaj podizanja Spomen-hrama kao jednog komemorativnog objekta na mestu gde se nalazi zajednička grobnica preko osamdeset hiljada rodoljuba pobijenih tokom Drugog svetskog rata, gradske vlasti su našle sluha i odobrile gradnju 1993. godine.
Osim toga, izgradnjom crkve na ovoj lokaciji, pored Avalskog druma, efikasnije bi se izašlo u susret duhovnim potrebama stanovnika Jajinaca i Rakovice sela.
Crkva je prethodnih dvadeset godina vršila spomen žrtvama koje počivaju u jajinačkom Spomen parku u crkvi Sv. Trojice u Kumodražu, a te godine kada je odobrena gradnja, Njegova Svetost Patrijarh srpski Gospodin Pavle je služio pomen na samim humkama žrtava.

JAJINAČKE ŽRTVE
Izgradnja hrama Sv. Kirila i Metodija zaokružuje Spomen-park i kompleks memorijala Jajinci, mesta najvećeg srpskog stradanja u novijoj istoriji, posle Jasenovca. Tokom Drugog svetskog rata, nemački nacisti su ovde izvršili jedan od najvećih genocida na području današnjeg Balkana, streljavši na desetine hiljada žrtava. Ovo mesto je prvobitno bilo strelište vojske Kraljevine Jugoslavije, dok nemačke trupe nisu preuzele kompleks i otpočele serijske i masovne likvidacije Srba, Jevreja i Roma. Dovođeni su logoraši sa Sajmišta i Banjičkog logora koji bi provodili noć u obližnjoj baraki, a zatim ujutru odvođeni na streljanje.
Stravično je bilo i dovođenje žrtava u kamionu zvanom „dušegupka“ u koje su ljudi bili zatvarani na Sajmištu, a zatim gušeni izduvnim gasovima motora preko auspuha povezanog sa zadnjim delom kamiona. Po dolasku u Jajince, izručivani su na poljane kao klade. Leševe su prvobitno zakopavali u masovne grobnice, da bi kasnije, pred kraj rata, nacisti davali naloge osuđenicima da otkopavaju grobnice i masovno pale leševe kako bi zataškali svoje krvave tragove.
Stratište sa grobnim poljima se nalazi na 250 metara prema jugoistoku od oltara Jajinačkog hrama.
Osvećenje kamena-temeljca izvršio je Nj. Pr. Episkop hvostanski Atanasije (Rakita) 28. maja 2002. godine, uz sasluživanje više sveštenika i đakona, i u prisustvu velikog broja meštana. A prva liturgija je odslužena na hramovnu Slavu prošle godine. Arhitektonsko rešenje crkve je koautorsko delo akademika Borisa Podreke, jednog od naših najcenjenijih predstavnika postmodernističke arhitekture u Evropi i Americi, i profesora Branislava Mitrovića. Hram je rađen sa najviše elemenata crkve Bogorodice Ljeviške, i sa sigurnošću se može reći da predstavlja originalno arhitektonsko delo, a ne samo kopiju srpskih srednjovekovnih crkava.
Projekat koji je usvojen obuhvata i izgradnju crkvenog zdanja koje će imati duhovno-obrazovnu namenu, pronoseći tako duh svetitelja kojima je crkva posvećena - posedovaće biblioteku, salu za kulturne sadržaje sa kino prostorijom, prostor za rekreaciju dece i dr. Od krupnijih radova u hramu planira se u skorije vreme izrada ikonostasa i živopisanje crkve.