Katalog-drugo dopunjeno izdanje

Svetozar Dušanić, Muzej Srpske pravoslavne crkve

Da li se može nazvati slučajnošću, to što je upravo 2007. godine ušao u štampu, kao drugo i dopunjeno izdanje, katalog Svetozara St. Dušanića Mu zej Srpske pra voslavne crkve.
Upra vo minule godine navršilo se sto godina, kada je u Pribiniću (kod Tesli ća) u domu prote Steve Duša nića i učiteljice Mileve rođen njihov sedmi sin Svetozar. Sara jevsku bogosloviju on je završio1929, a Bogoslovski fakultet 1934.godine u Beogradu. Radio je kao suplent i profesor u Prištini i Skoplju. Drugi svetski rat zate kao ga je u Beogra du. Godine 1946. došao je u Patrijaršij sku biblioteku, kao po moćnik tadašnjem upravniku Ljubomiru Durkoviću.Od 1948. nalazi se na mestu upravni ka Muzeja, na kome će ostati sve do upokojenja 1990.godine. Iza četrdesetogodišnjeg naučnog i sa kupljačkog rada, tokom kojeg je sa rađivao sa najvišim nacionalnim institucija ma kao što su SANU, Matica Srpska, Bogoslovski i Filosofski fakultet, Republički zavod za zaštitu spome nika kulture, Narodna biblioteka Srbije, i srodnim institucijama u inostran stvu, ostali su Legat od tri kolekcije rimskih kovnica novca ko je je ostavio Mu zeju grada Beogra da, bogata i vredna biblioteka poklonjena ovčarsko kablarskom manastiru Sretenju, i Legat lične naučne i druge građe, namenjen matičnom Muze ju. Za svoj samopregoran rad na mnogim poljima profesor Dušanić je i nagrađivan: godine 1984. odlikovan je od ruskog Patrijarha Pimena Ordenom Svetog Vladimi ra drugog stepena, 1988. Odlukom Svetog arhijerejkog sinoda postao je nosioc Or dena Svetog Save prvog reda, a za celokupan rad Savet Bogoslovskog fakulteta u Be ogradu nominovao ga je za Počasnog doktora bogoslovskih nauka.
Radeći kao upravnik u teškim godinama za celokupnu Srpsku crkvu, profesor Du šanić je u par navrata izdavao sažete kataloge Muzeja, koji su bili zgodni za štampu i prilagođeni širokoj čitalačkoj publici. Ta ko je 1969. godine za izda vačku kuću „Ju goslavija“ u ediciji Male istorije umetnosti napisao Katalog Mu zeja Srpske pravoslavne crkve, koji je odmah bio preveden na engleski i francu ski jezik. Tu je profesor Dušanić u uvodnom delu prikazao razvojni put od rizni ca do muzeja kod nas, iznevši istorijat Crkvenog muzeja, od apela mitropolita srpskog Petra Jovanovića devedesetih godina XIX veka da se prikupljaju dela za „Srpski muzeum“, pa do konačne odluke Arhijerejskog sabora, koja je doneta u Srem skim Karlovcima 9.decembra 1927. kada su osnovani Crkveni muzej i Patrijaršij ska biblioteka i kad su dvojica profesora Grujić i Mirković krenuli u formira nje Mu zejskog fundusa. Iza uvodnog dela autor nas vodi u zbirke mu zejskog fonda kroz značajne eksponate iz same postavke, ali i onih u depou, dajući i ilustracije za četrdesetak umetničkih predmeta. Upravo i u ovo naše doba ukazala se potreba za tim sažetim katalogom Mu zeja SPC, te je Uprava pristupila štampanju dru gog i dopunjenog izdanja Mu zejskog kataloga iz 1969. U napomeni Urednik novog izda nja kaže da su za posleni u Mu zeju bili istovremeno „rukovođeni željom da se sačuva uspomena na delo počivšeg upravnika i da se izađe u susret posetiocima da bolje upoznaju postavku Muzeja..“. Još je napomenuto, da se u svemu poštuje tekst prvog izdanja, ali da su unete „u tekst naučne novine (u pogledu datovanja i atribucije pojedinih eksponata) i pojmovnik“, dok su ilustracije u crnobeloj tehnici zamenjene fotografijama u boji. I baš ovih dana, izašao je iz štampe katalog na srpskom (očekuje se još izlazak na engleskom i francuskom), pa posetioci Mu zeja ponovo imaju priliku da se i preko ovog novog kataloga upozna ju sa značajnim predmetima koji se čuvaju u Muzeju pod krovom beogradske Patrijaršije. Vraćajući se na pitanje sa početka priče, završićemo rečima pokojnog profesora, koji je uvek tvrdio da ništa u životu nije slučajnost, već da mi lju di u svome neznanju, u reči „slučajnost“ nalazimo modus da bi smo objasnili, ono što je poznato samo Jednome.